zombie als cultuurcriticus

Zombiefilms hebben meestal onconventionele protagonisten: vrouwen, zwarten of Latino?s naast wie de gewone blanke man maar een zwak figuur slaat. Ofwel sterft hij door zijn eigen domme machogedrag ofwel is hij een ronduit onuitstaanbare, egoïstische, seksistische en autoritaire bruut zoals de legerofficier in Day of the Dead (1985) of 28 Days Later. De zwangere vrouw in Dawn of the Dead (1978) stelt zich daarentegen allerminst afhankelijk en onderdanig op; ze onttrekt zich aan alle sociale en Hollywoodiaanse verwachtingspatronen, bevrijdt zich van de mannelijke dominantie en slaat in haar eentje op de vlucht met de helikopter (symbool van mannelijkheid bij uitstek).

Niet alleen klassieke rolpatronen worden omgekeerd, zombiefilms zitten ook boordevol allusies naar politieke en sociale wantoestanden uit de actualiteit. Zo kan je de ontoombare vraatzucht en het kannibalisme van de zombies op metaforische wijze interpreteren als de onvervulbare, holle schijnverlangens die ons telkens opnieuw worden opgedrongen door media en reclame. De originele Dawn of the Dead heeft niet toevallig een shopping mall als centrale locatie en kan bijna letterlijk opgevat worden als een antikapitalistisch pamflet. De zombies verschuilen zich niet in de donkere zelfkant van de maatschappij zoals vampieren of andere nachtelijke monsters maar troepen massaal samen in het middelpunt van het openbare leven: het winkelcentrum. Volgens één van de personages omdat ze zich vaagweg herinneren dat dit een belangrijke plek was in hun leven ("Some kind of instinct. Memory. What they used to do. This was an important place in their lives?).

Niet alleen de doden maar ook de overlevenden worden aangetrokken door de glossy fake-world van de shopping mall. Ze vergeten zelfs even hun penibele situatie om zich uit te leven in het ultieme consumptiedelirium: ongebreideld shoppen, passen, testen en schransen zonder daarbij één seconde aan geld te moeten denken. Als lege doos gevuld met aanlokkelijk uitgestalde koopwaar, voorzien van liften en roltrappen om het comfort van de koper te verzekeren, met felle verlichting en stimulerende muzak op de achtergrond is de shopping mall hét symbool van de moderne consumptiemaatschappij en voor Romero het uitgelezen decor om zijn visie op de ineenstorting van het kapitalisme te situeren.



vorig ::4/6:: volgend (Weerzin, walging, hilariteit)

Ils Huygens