Het verschijnen van Sweeney Todd, biedt ons de kans een ode te brengen aan de vleesgeworden veelzijdigheid, Tim Burton. De man heeft al een lange en over het algemeen zeer succesvolle carrière achter de rug en hopelijk nog menig jaar en film te gaan.
Freaks
Burton startte bij Disney, maar wie al iets van zijn hand gezien heeft, weet dat die samenwerking geen succesformule kon zijn. Zijn filmpjes waren te donker en hij kon zelf ook helemaal niet met de vrolijke Disneysfeer overweg. Ze gaven hem wel de kans om aan zijn eigen plannen te werken en hij produceerde in 1982 het heerlijk morbide Vincent, een ode aan B-film acteur Vincent Price. Daarnaast maakte hij in 1984 Frankenweenie, een kinderfilm die... niet voor kinderen geschikt werd bevonden. Maar na die paar hobbels op zijn weg, nam hij de teugels stevig in handen en werd een glorietijdperk ingeluid. De befaamde Pee-Wee Herman trok hem aan de mouw om de film Pee-Wee’s Big Adventure te maken. Daarna, in 1988, kwam wellicht een van zijn bekendste films uit. Burton verbaasde het publiek met Beetlejuice, een geflipte fantastische komedie die nu als een ware cultfilm wordt beschouwd. Hierop volgde een eerste echte blockbuster, het in die tijd omwille van zijn '12'-rating in Europa gecontesteerde Batman. Knap werk, maar de sequel, Batman Returns sloot nog meer aan bij het bronmateriaal en stelde Burton pas echt in staat zijn voorliefde voor freaks te etaleren. Hij gaf ooit toe erg te houden van de personages uit de film die hem, ook al waren ze nogal excentriek en vreemd, zeer geloofwaardig overkwamen.
Een boon voor Depp
Tussen beide Batmans in maakte Burton weerom een meesterwerk, het moderne sprookje Edward Scissorhands. Die film zou belangrijk worden, aangezien Burton hier voor het eerst met Johnny Depp samenwerkte. Twee jaar later bezegelde hij hun vriendschap met nog een schitterende hoofdrol voor Depp in het even sobere als grandioze Ed Wood. Verdere samenwerkingen leverden het heerlijk macabere Sleepy Hollow, het kassucces Charlie and the Chocolate Factory en Sweeney Todd: the Demon Barber of Fleet Street op. Depp mag dan al een geweldig acteur zijn, zijn beste rollen heeft hij aan Burton te danken. De vreemde snuiter-rollen die Burton voor hem reserveert zijn echt op zijn lijf geschreven. Naast Johnny Depp werkt Burton ook graag samen met Danny Elfman, die voor vele van zijn films de muziek componeerde.
Animatiefilms
Er wordt vaak verondersteld dat Burton The Nightmare before Christmas regisseerde maar hij was hier in feite alleen maar bedenker van het verhaal en de personages en producent. In wat je een soort van opvolger kan noemen, Corpse Bride, leidde hij het proces dan weer wel. Ook hier was Depp van de partij, net als Burtons echtgenote, Helena Bonham Carter.
Kassucces
Na het olijke, absurde Mars Attacks! en het morbide Sleepy Hollow, volgde het flink bekritiseerde Planet of the Apes, dat fans en critici deed vrezen dat Burtons magie voorgoed bezoedeld was door Hollywood. Privé beleefde Burton ook een crisis: hij had vriendin Lisa Marie, die in zowat al zijn films al een rolletje had vertolkt (als Vampira in Ed Wood of sensuele alien in Mars Attacks!) omgeruild voor de Britse schone Helena Bonham Carter, waarop Marie hem voor de rechtbank sleepte. Die zaak wacht nog steeds op een afloop, trouwens.
Het prachtige Big Fish, waarin een bedreven Ewan McGregor de droombeelden van een oude man herbeleeft, symboliseerde een nieuwe rustperiode. Bijzonder mainstream, maar uitermate charmant en bekoorlijk, werd de film goed onthaald. Met Charlie and the Chocolate Factory wist een Burtonfilm echter pas voor het eerst de kassa te doen exploderen.
Gedichten met een hoek af
Maar Burton mag niet alleen films op zijn conto schrijven. Hij schreef ook veel poëzie, gedichten met een hoek af, die op het eerste zicht onschuldige kinderverhaaltjes zijn maar een morbide ondertoon hebben. Zo schreef hij onder andere de dichtbundel The Melancholy Death of Oyster Boy. Heerlijk qua ritme en we kunnen alleen maar hopen dat hij er toch minstens enkele van naar het grote doek vertaalt. Dat hij ook een begenadigd tekenaar is, merk je in de manier waarop hij zijn films in beeld brengt.
In enkele woorden: Tim Burton mag dan misschien niet de meest toegankelijke schrijver/regisseur zijn, hij mocht toch al enkele meesterwerken op zijn naam schrijven. Dat zijn verhalen soms iets onheilspellends hebben geeft het geheel net dat tikje extra. De man wordt dit jaar 50, maar in zijn films zie je duidelijk dat er binnenin hem een gek elfjarig jongentje ronddraaft. En zo hebben we ze graag.
